Wet aanpak schijnconstructies (WAS)

op deze pagina

    De Wet aanpak schijnconstructies (WAS) is bedoeld om werkgevers aan te pakken die constructies bedenken om de regels en cao-afspraken te omzeilen: de zogeheten schijnconstructies.

    De WAS wordt in fasen ingevoerd. Het grootste deel van de maatregelen is per 1 juli 2015 ingegaan. Per 1 januari 2016 werden het verplicht giraal overmaken van het minimumloon, het verzorgen van een duidelijke en begrijpelijke loonstrook waarin alle bedragen gespecificeerd zijn en het openbaar maken van inspectiegegevens verplicht. En per 1 januari 2017 gelden nieuwe eisen voor verrekeningen en inhoudingen.

    maatregelen WAS per 1 januari 2016

    • De ketenaansprakelijkheid voor de betaling van het loon is uitgebreid. De opdrachtgever van de werkgever is nu ook aansprakelijk voor het betalen van het juiste cao-loon aan een werknemer. Eerder was alleen de werkgever hiervoor aansprakelijk. De gedupeerde kracht moet wel eerst proberen om het achterstallige loon bij zijn eigen werkgever te halen, maar als dat niet lukt, kan de werknemer ook de inlenende organisatie hierop aanspreken.
    • De Inspectie SZW mag de inspectiegegevens openbaar maken van organisaties die zich niet aan de regels houden. Bij overtreding legt de Inspectie een boete of een dwangsom op. De namen van gecontroleerde bedrijven worden bekendgemaakt, ook van bedrijven die de regels ontduiken.
    • De Wet arbeid vreemdelingen (WAV) is aangescherpt op het punt van de identificatieplicht. Op verzoek van de Inspectie SZW moeten werkgevers binnen 48 uur de vastgestelde identiteit van buitenlandse werknemers (niet-EU en Kroatië) doorgeven.
    • Een AOW’er heeft recht op het wettelijk minimumloon.
    • Het is niet meer mogelijk om een buitenlandse werknemer een deel van het minimumloon als onkostenvergoeding te betalen. De werkgever moet het doel van de onkostenvergoeding vermelden op de loonstrook van zijn werknemer.
    • De werkgever moet onkostenvergoedingen op de loonstrook specificeren. Alle bedragen moeten duidelijk toegelicht worden.
    • Werknemers kunnen makkelijker naar de rechter stappen om het (volledige) cao-loon te eisen.
    • De werkgever moet minimaal het salarisgedeelte gelijk aan het wettelijk minimumloon giraal overmaken. Wat een werknemer meer dan het minimumloon verdient, mag de werkgever wel contant uitbetalen.

    maatregelen WAS per 1 januari 2017

    Per 1 januari 2017 gelden nieuwe eisen voor het inhouden of verrekenen van vergoedingen (of andere kosten) met het minimumloon. Uitgangspunt van de WAS is dat werknemers zelf beschikking hebben over het netto-equivalent van het wettelijk minimumloon. Dat betekent dus dat over dat netto-equivalent geen inhoudingen en verrekeningen meer mogen worden gedaan. Op dit inhoudingenverbod geldt onder bepaalde voorwaarden een uitzondering voor inhoudingen op kosten voor huisvesting en zorgverzekering, wanneer de werknemer hiervoor een schriftelijke volmacht geeft aan zijn werkgever. Daarmee kunnen werkgevers deze kosten voor hun werknemers blijven betalen en inhouden op het loon. Voor huisvesting geldt hierbij een maximum van 25% van het minimumloon. De huisvesting moet ook voldoen aan bepaalde vastgestelde kwaliteitsnormen. Voor inhouding van zorgverzekeringskosten moet een kopie van de zorgpolis overlegd worden, waarbij een maximum geldt van de geschatte gemiddelde premie.

    Voor werknemers  met een arbeidsbeperking gelden uitgebreidere uitzonderingen, zoals inhoudingen voor nutsvoorzieningen, rioolheffing en waterschapsbelasting en geldt geen maximum bedrag of percentage voor de inhoudingen voor huisvesting en zorgverzekering.