het stelsel van sociale zekerheid in Nederland

op deze pagina

    Wie het niet lukt om in het eigen inkomen te voorzien, kan een beroep doen op het Nederlandse stelsel van de sociale zekerheid. We kunnen de sociale zekerheid in twee groepen verdelen: sociale verzekeringen en sociale voorzieningen. De sociale verzekeringen worden gefinancierd uit premies die de werkgevers inhouden en afdragen. De sociale voorzieningen worden betaald uit belastinggelden, ook wel algemene middelen genoemd. De uitvoering van het stelsel van sociale zekerheid, dus de toekenning en betaling van uitkeringen, wordt verzorgd door onder meer de volgende uitvoeringsorganisaties: UWV, de Sociale Verzekeringsbank (SVB), de gemeentelijke sociale diensten en de zorgverzekeraars.

    sociale verzekeringen

    De sociale verzekeringen zijn onderverdeeld in de volksverzekeringen en de werknemersverzekeringen. Iedereen in Nederland is verplicht verzekerd voor de volksverzekeringen. Iedereen die in Nederland in loondienst werkt, is verplicht verzekerd voor de werknemersverzekeringen. Een aparte, maar ook verplichte verzekering is de Zorgverzekeringswet (Zvw).

    volksverzekeringen

    Volksverzekeringen zijn bedoeld voor iedereen die in Nederland woont of hier in loondienst werkt. Tot de volksverzekeringen behoren:

    premie volksverzekeringen

    Voor de volksverzekeringen wordt premie geheven. De werkgever houdt de premie volksverzekeringen samen met de loonbelasting in één bedrag in op het loon. Dit bedrag noemt men de loonheffing. Er wordt geen premie volksverzekeringen geheven voor zover het (premie-)inkomen meer bedraagt dan € 33.994. De AKW is een uitzondering: de kosten van deze wet betaalt de overheid uit de belastinggelden.

    premies volksverzekeringen per 1 januari 2018:premies-volksverzekeringen-2017

    uitvoering volksverzekeringen

    De Sociale Verzekeringsbank (SVB) verzorgt de uitvoering van de AOW, Anw en AKW. De Belastingdienst int de premies van de volksverzekeringen. Zorg uit de Wlz wordt geregeld door de zorgkantoren. Een zorgkantoor is een regionaal uitvoeringsorgaan van de Wlz. Alle zorgkantoren zijn ondergebracht bij zorgverzekeraars.

    werknemersverzekeringen

    Werknemersverzekeringen verzekeren werknemers tegen verlies van inkomen bij werkloosheid, ziekte of arbeidsongeschiktheid. Nederland kent de volgende werknemersverzekeringen:

    De werkgever betaalt de volgende premies voor de werknemersverzekeringen:

    • premie WW-Awf
    • sectorpremie
    • Ufo-premie
    • basispremie WAO/IVA/WGA
    • gedifferentieerde premie Whk

    premies werknemersverzekeringen per 1 januari 2018:

    Het maximumpremieloon werknemersverzekeringen en Zvw is per 1 januari 2018 vastgesteld op € 210,05 per dag en € 54.614 op jaarbasis.

    Voor de premies werknemersverzekeringen kan de werkgever recht hebben op een of meerdere premiekortingen.

    sociale voorzieningen

    Wie niet in aanmerking komt voor een uitkering via een sociale verzekeringswet of een uitkering ontvangt die te laag is om van te kunnen leven, kan een beroep doen op een van de sociale voorzieningen. De uitkeringen uit de sociale voorzieningen worden betaald uit de belastinginkomsten (de algemene middelen) van de Rijksoverheid. Tot de sociale voorzieningen behoren onder andere:

    Naast deze inkomensaanvullende voorzieningen zijn er nog de inkomensondersteunende voorzieningen. De belangrijkste zijn:

    Toeslagenwet (TW)

    De Toeslagenwet (TW) zorgt voor een aanvulling op een aantal uitkeringen tot het sociaal minimum. Het gaat dan onder meer om de WW-, WAO-, WIA-, WGA-, ZW-, Wazo-, IOW-, Wajong- en Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening militairen (WAMIL-)uitkering. Ook als een zieke werknemer in het tweede jaar van loondoorbetaling onder het sociaal minimum raakt, is een toeslag op grond van de Toeslagenwet mogelijk. Het sociaal minimum is het bedrag dat men nodig heeft om zijn levensonderhoud te kunnen voorzien en is meestal even hoog als een bijstandsuitkering.

    Het bedrag voor gehuwden is gebaseerd op 100% van het brutominimumloon. Het bedrag voor alleenstaanden vanaf 22 jaar is gebaseerd op 70% van het nettominimumloon. De bedragen voor 18- tot en met 21-jarigen zijn gebaseerd op 75% van het nettominimumjeugdloon.

    De bedragen van de Toeslagenwet staan op UWV.nl.

    aanvraag en uitkering toeslag TW

    Wie een Ziektewet-, Wajong-, WAO- of WAZ-uitkering aanvraagt en vermoedt dat zijn inkomen onder het sociaal minimum uitkomt, kan een toeslag bij UWV aanvragen.

    Men kan ook een toeslag aanvragen als er iets verandert in de situatie waardoor het inkomen onder het sociaal minimum komt.