het stelsel van sociale zekerheid in Nederland

op deze pagina

    Wie het niet lukt om in het eigen inkomen te voorzien, kan een beroep doen op het Nederlandse stelsel van de sociale zekerheid. We kunnen de sociale zekerheid in twee groepen verdelen: sociale verzekeringen en sociale voorzieningen. De sociale verzekeringen worden gefinancierd uit premies die de werkgevers inhouden en afdragen. De sociale voorzieningen worden betaald uit belastinggelden, ook wel algemene middelen genoemd. De uitvoering van het stelsel van sociale zekerheid, dus de toekenning en betaling van uitkeringen, wordt verzorgd door onder meer de volgende uitvoeringsorganisaties: UWV, de Sociale Verzekeringsbank, de gemeentelijke sociale dienst en zorgverzekeraars.

    sociale verzekeringen

    De sociale verzekeringen zijn onderverdeeld in de volksverzekeringen en de werknemersverzekeringen. Iedereen in Nederland is verplicht verzekerd voor de volksverzekeringen. Iedereen die in Nederland in loondienst werkt, is verplicht verzekerd voor de werknemersverzekeringen. Een aparte, maar ook verplichte verzekering is de Zorgverzekeringswet (Zvw).

    volksverzekeringen

    Volksverzekeringen zijn bedoeld voor iedereen die in Nederland woont of hier in loondienst werkt. Tot de volksverzekeringen behoren:

    premie volksverzekeringen

    Voor de volksverzekeringen wordt premie geheven. De AKW is een uitzondering: de kosten van deze wet betaalt de overheid uit de belastinggelden. De werkgever houdt de premie volksverzekeringen samen met de loonbelasting in één bedrag in op het loon. Dit bedrag noemt men de loonheffing. Er wordt geen premie volksverzekeringen geheven voor zover het (premie-)inkomen meer bedraagt dan € 33.715.

    premies volksverzekeringen per 1 januari 2017:premies-volksverzekeringen-2017

    uitvoering volksverzekeringen

    De Sociale Verzekeringsbank (SVB) verzorgt de uitvoering van de AOW, Anw en AKW. De Belastingdienst int de premies van de volksverzekeringen. Zorg uit de Wlz wordt geregeld door de zorgkantoren. Een zorgkantoor is een regionaal uitvoeringsorgaan van de Wlz. Alle zorgkantoren zijn ondergebracht bij zorgverzekeraars.

    werknemersverzekeringen

    Werknemersverzekeringen verzekeren werknemers tegen verlies van inkomen bij werkloosheid, ziekte of arbeidsongeschiktheid. Werknemers in loondienst zijn verplicht verzekerd voor:

    premie werknemersverzekeringen

    De werkgever houdt de premie voor de werknemersverzekeringen in op het brutoloon en draagt deze af aan de Belastingdienst.

    premies werknemersverzekeringen per 1 januari 2017:premie-werknemersverzekeringen-2017

    Voor de premies werknemersverzekeringen kan de werkgever recht hebben op een of meerdere premiekortingen.

    sociale voorzieningen

    Wie niet in aanmerking komt voor een uitkering via een sociale verzekeringswet of een uitkering ontvangt die te laag is om van te kunnen leven, kan een beroep doen op een van de sociale voorzieningen. De uitkeringen uit de sociale voorzieningen worden betaald uit de belastinginkomsten (de algemene middelen) van de Rijksoverheid. Tot de sociale voorzieningen behoren onder andere:

    Naast deze inkomensaanvullende voorzieningen zijn er nog de inkomensondersteunende voorzieningen. De belangrijkste zijn: