klokkenluiden: melding misstanden

op deze pagina

    Klokkenluiden is het melden van misstanden in een bedrijf of organisatie. Klokkenluiders zijn verontruste mensen op de werkvloer, die vermoedens hebben van misstanden op het werk waarbij het maatschappelijk belang in het geding is. Het gaat meestal om werknemers in vaste dienst, maar ook zzp’ers, uitzendkrachten, ex-werknemers, klanten of leveranciers kunnen vermoedens van misstanden hebben.

    Klokkenluiden kan grote gevolgen hebben. Aan de ene kant kan de betrokken onderneming in diskrediet worden gebracht en schade lijden. Aan de andere kant zet de klokkenluider zijn eigen positie op het spel door de relatie met de werkgever ernstig onder druk te zetten. Dit kan de klokkenluider op ontslag of een andere vorm van benadeling komen te staan.

    Vanaf 1 juli 2016 geldt de Wet Huis voor klokkenluiders. Deze wet regelt de mogelijkheden en bescherming van werknemers die een misstand willen melden.

     

    De werknemer moet er in ieder geval voor zorgen dat hij de melding op de juiste manier doet. Hij kan bij het Huis voor klokkenluiders advies krijgen als hij een misstand vermoedt die werkgerelateerd is. Het advies is gratis, onafhankelijk en vertrouwelijk.

    misstand: wanneer een melding doen?

    Een werknemer kan een melding doen als hij denkt dat er iets mis is:

    • in de organisatie waar hij werkt of heeft gewerkt
    • in een organisatie waarmee hij in aanraking is gekomen via zijn werk

    Meldingen op basis van geruchten worden niet in behandeling genomen; de werknemer moet zelf een misstand hebben gezien of gehoord.

    wat is een misstand?

    Een misstand is een ernstige situatie die meerdere mensen treft. Een persoonlijk arbeidsconflict is dus geen misstand. De melding moet betrekking hebben op een misstand met een maatschappelijk belang. Het Huis voor klokkenluiders noemt de volgende situaties:

    • een schending van een wettelijk voorschrift
    • een gevaar voor de volksgezondheid
    • een gevaar voor de veiligheid van personen
    • een gevaar voor de aantasting van het milieu
    • een gevaar voor het goed functioneren van overheidsorganisatie of bedrijf als gevolg van een onbehoorlijke wijze van handelen of nalaten

    hoe melden?

    Een werknemer moet eerst een interne melding doen bij zijn werkgever. Bedrijven met meer dan vijftig werknemers zijn verplicht om een interne meldregeling te hebben (zie hierna).

    klokkenluidersregeling

    Alle werkgevers die ten minste vijftig personen in dienst hebben, zijn wettelijk verplicht om een klokkenluidersregeling ofwel interne meldregeling te hebben. Dat is het gevolg van de nieuwe Wet Huis voor klokkenluiders, die per 1 juli 2016 is ingegaan. In de interne meldregeling moet in ieder geval zijn opgenomen:

    • op welke manier de werkgever met de interne melding omgaat
    • wanneer er  sprake is van een misstand (met als uitgangspunt de wettelijke definitie daarvan)
    • bij welke functionaris werknemers een interne melding moeten doen
    • dat de melding vertrouwelijk wordt behandeld als de melder aangeeft dat hij dat wil
    • dat de werknemer een adviseur in vertrouwen mag nemen om advies in te winnen

    De ondernemingsraad heeft instemmingsrecht op de interne meldregeling.

    U kunt bij het Huis voor klokkenluiders een brochure downloaden over het opstellen of aanpassen van uw meldregeling. 

     

    Huis voor klokkenluiders

    Een klokkenluider kan bij de afdeling Advies van het Huis voor klokkenluiders terecht met vragen over de wijze waarop hij een misstand kan melden. Daarnaast geeft het Huis advies over de procedure rond het maken van een interne melding, over het omgaan met de mogelijke gevolgen van een dergelijke melding en over uw rechten en plichten.

    Een werkgever mag de klokkenluider niet ontslaan of op andere wijze benadelen tijdens het onderzoek en na de uitkomst daarvan. De klokkenluider moet dan wel te goeder trouw zijn en zorgvuldig hebben gehandeld.

    Als de werknemer van mening is dat hij is benadeeld door de werkgever vanwege de melding, kan hij een verzoek indienen voor een onderzoek. Dit kan ook als er niets wordt gedaan met de interne melding.

    In geval van een onderzoek is de werkgever verplicht inlichtingen te geven en ook inzage te geven in de stukken die nodig zijn voor het onderzoek.