zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) en freelancers

Er zijn ruim een miljoen zzp’ers en freelancers in Nederland. Ze verlenen zelfstandig diensten aan verschillende opdrachtgevers en werken in diverse branches, zoals de bouw, de zakelijke dienstverlening, de detailhandel, het onderwijs, de gezondheidszorg en de cultuursector.

op deze pagina

    definitie: zzp’er of freelancer?

    De termen zzp’er en freelancer worden vaak door elkaar gebruikt en verschillen dan ook niet veel van elkaar. Beide geven aan dat iemand zelfstandig in opdracht diensten verleent.

    De Belastingdienst en UWV maken grofweg onderscheid tussen ondernemers en werknemers. Als er sprake is van zelfstandigheid hoeft de opdrachtgever geen loonheffingen (loonbelasting/premie volksverzekeringen, premies werknemersverzekeringen en inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet) in te houden en af te dragen voor de ingehuurde persoon.

    Maar wanneer de Belastingdienst van mening is dat er sprake is van een dienstbetrekking in de zin van de fiscale en sociale verzekeringswetgeving, dan moeten (alsnog) loonheffingen worden betaald.

    Tot 1 mei 2016 gaf de zogenoemde Verklaring arbeidsrelatie (VAR) zoveel mogelijk zekerheid over het karakter van de arbeidsrelatie. De VAR is echter vervallen als gevolg van de Wet Deregulering beoordeling arbeidsrelaties (Wet DBA). Door de Wet DBA zijn opdrachtgever en zzp’er samen verantwoordelijk voor de fiscale gevolgen van hun arbeidsrelatie.

    rechtspositie zzp’er

    Als indicatie dat iemand als zelfstandige werkt, wordt vaak gekeken naar de volgende (niet uitputtende en/of limitatieve) elementen:

    • hij moet in staat zijn de opdracht geheel zelfstandig uit te voeren
    • er mag geen sprake zijn van een gezagsverhouding of leiding en toezicht
    • hij werkt voor meer dan één opdrachtgever en heeft wisselende inkomsten
    • hij moet zich kunnen laten vervangen
    • hij zorgt vaak zelf voor grondstoffen en materialen
    • hij bepaalt zelf hoe, wanneer en waar hij het werk doet (de opdrachtgever heeft beperkte mogelijkheden om instructies te geven)
    • hij loopt ondernemersrisico, zoals het risico op meer of minder opdrachten, het risico dat de kosten de baten overstijgen, een debiteurenrisico, een aansprakelijkheidsrisico en een ziekte- en invaliditeitsrisico

    Ook uit de opdrachtovereenkomst moet duidelijk blijken dat het een overeenkomst met een zzp’er/freelancer betreft en niet met een werknemer. Afspraken die verwijzen naar een dienstbetrekking moeten vermeden worden, zoals afspraken over:
    loonbetaling

    • vaste onkostenvergoeding per maand
    • deelname aan bedrijfsspaarregelingen
    • het vallen onder een cao
    • een concurrentiebeding
    • exclusiviteitsbepalingen
    • vaste werktijden
    • vaste werkplek
    • visitekaartjes op naam van de opdrachtgever
    • doorbetaling bij ziekte en vakantie
    • gezagsverhouding
    • vervanging van een werknemer

    opting-in-regeling

    De zzp’er/freelancer kan ook met zijn opdrachtgever afspreken dat deze de loonbelasting/premie volksverzekeringen en bijdrage Zorgverzekeringswet (Zvw) voor hem inhoudt en afdraagt. Dit wordt ook wel de opting-in-regeling genoemd. De zzp’er/freelancer en zijn opdrachtgever moeten dit in een gezamenlijke verklaring (‘Verklaring Loonheffingen Opting-in’) aan de Belastingdienst melden vóór de eerste loonbetaling. De zzp’er/freelancer kan dan de gemaakte kosten voor zijn werkzaamheden niet aftrekken. Wel kan de opdrachtgever bepaalde vergoedingen onbelast aan hem verstrekken, bijvoorbeeld een reiskostenvergoeding of een vergoeding voor de aanschaf van een computer. Overigens geldt de opting-in-regeling alleen voor de loonbelasting/premie volksverzekeringen en bijdrage Zvw en niet voor de premies werknemersverzekeringen.