inhoud Arbowet

De Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) geeft algemene bepalingen over arbobeleid op bedrijfsniveau, zoals de uitgangspunten van het beleid, het systeem van risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E), de ondersteuning door (arbo)deskundige diensten en de samenwerking tussen werkgever en werknemer. De wet regelt ook het toezicht en de handhaving door de Inspectie SZW.

op deze pagina

    Arbobesluit en Arboregeling

    De Arbowet bevat weinig concrete bepalingen. Deze bepalingen zijn wel te vinden in het Arbobesluit en de Arboregeling.

    • Het Arbobesluit bevat, ingedeeld naar onderwerp, concrete verplichtingen. Bijvoorbeeld over de arbozorg, over de inrichting van arbeidsplaatsen of over blootstelling aan geluid.
    • In de Arboregeling zijn bepaalde onderdelen van het Arbobesluit verder uitgewerkt, bijvoorbeeld over de keuringen van werktuigen.

    Voor ongeveer zevenhonderd bedrijven die met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen werken, is aanvullende regelgeving opgesteld om medewerkers, milieu en omwonenden te beschermen.

    Het Besluit Risico’s Zware Ongevallen 2015 (Brzo) combineert deze drie aandachtsgebieden. Op het gebied van arbeidsveiligheid bestaat daarnaast de zogenaamde ARIE-regeling (Aanvullende Risico-Inventarisatie en -Evaluatie). Deze regeling met betrekking tot de risico’s van zware ongevallen met gevaarlijke stoffen kent vergelijkbare verplichtingen als het Brzo.

    De Arbowet is per 1 juli 2017 aangepast. In de vernieuwde Arbowet worden werkgevers en werknemers actiever betrokken bij de arbodienstverlening, en krijgen de bedrijfsarts en de preventiemedewerker een grotere rol. Kijk hier voor een overzicht van de wijzigingen.

     

    doelvoorschriften voor bescherming werknemers

    In de Arbowet, het Arbobesluit en de Arboregeling staan doelvoorschriften. In die voorschriften staat het beschermingsniveau dat bedrijven moeten bieden aan de werknemers zodat zij veilig en gezond kunnen werken. De overheid bepaalt deze doelvoorschriften, maar zij laat het aan werknemers en werkgevers over om hier invulling aan te geven. Zo kan men rekening houden met de specifieke situatie in het bedrijf of de branche.

    Werkgevers en werknemers maken afspraken om te voldoen aan de doelvoorschriften uit de Arbowet. De verschillende methoden en oplossingen kunnen zij vervolgens in een zogeheten arbocatalogus vastleggen.

    Een voorbeeld van een doelvoorschrift is het nemen van maatregelen als het gevaar bestaat om 2,5 meter of meer te vallen. Een ander voorbeeld is het voorschrift dat het geluidsniveau op de arbeidsplaats niet hoger mag zijn dan 85 decibel.

    arbocatalogus

    In een arbocatalogus staat op welke manier en met welke middelen een organisatie de doelvoorschriften kan realiseren om ervoor te zorgen dat werknemers veilig en gezond kunnen werken. Er kunnen bijvoorbeeld beschrijvingen van technieken en methoden in staan of goede praktijken, praktische handleidingen, normen uit (wetenschappelijke) onderzoeken, NEN-normen, brancherichtlijnen, convenanten of leidraden. Het opstellen van een arbocatalogus is niet verplicht, maar wel gewenst en een breed gedragen document. Bovendien moeten werkgever en werknemer inzichtelijk kunnen maken dat zij voldoen aan de doelvoorschriften.

    toetsing arbocatalogus

    De arbocatalogi worden niet uitgebreid getoetst omdat de overheid ervan uitgaat dat werkgevers en werknemers heel goed in staat zijn om samen een goede arbocatalogus op te stellen. De Inspectie SZW kijkt alleen naar de volgende punten:

    • De arbocatalogus moet begrijpelijk, logisch en niet strijdig zijn met de wet.
    • De opstellers moeten de werkgevers en werknemers uit de sector vertegenwoordigen.
    • In de arbocatalogus moet beschreven staan voor welk bedrijf of welke branche hij bedoeld is.
    • De afspraken in de arbocatalogus moeten voldoen aan de doelvoorschriften van de overheid.
    • De catalogus moet beschikbaar en bekend zijn voor werkgevers en werknemers.

    Werkgeversverenigingen AWVN en MKB-Nederland hebben een website voor brancheorganisaties en bedrijven die een eigen arbocatalogus willen ontwikkelen: De Arbocatalogus.nl. Op het Arboportaal worden de goedgekeurde arbocatalogi gepubliceerd.